W 2017 r. każdy, kto uszczuplił dochody państwa na kwotę większą niż 10 tysięcy złotych jest przestępcą podatkowym, któremu grozi grzywna w wysokości od kilkuset do kilkudziesięcu tysięcy złotych lub nawet więzienie. Innymi słowy, jeśli nie zapłacisz co najmniej 10 tysięcy złotych należnego podatku, grożą Ci poważne konsekwencje. Czy 10 tysięcy podatku to dużo? Upraszczając mocno, jeśli udzielasz 100 lekcji po 50 złotych każda miesięcznie, twój przychód wynosi 5 000. Rozliczając się na zasadach ogólnych, płacisz 18% podatku. Zatem 10 000 złotych to kwota podatku, którą musiał(a)byś zapłacić po około roku działalności – po takim okresie działalności na czarno mogą ci grozić bardzo poważne konsekwencje, z więzieniem włącznie.

O czym przeczytasz w tym wpisie
Zalety własnej firmy
Wady własnej firmy
Sposoby rozliczania się z państwem
opodatkowanie na zasadach ogólnych
karta podatkowa
Procedura założenia firmy
Jak nie dać się oszukać na kilkaset zł na początku
Linki do wspomnianych w tekście stron zewnętrznych

Co nie znaczy, że niezapłacenie mniejszych kwot jest mniej brzemienne w skutkach. Grzywna za wykroczenie skarbowe zaczyna się od 200 złotych, a kończy na 40 000 (stan na rok 2017). Możesz być zdania, że podatki na terenie Rzeczypospolitej są za wysokie, możesz uważać państwo za zachłanne i niesprawiedliwe. Bez względu na twoją opinię, państwo chce twoich podatków i je ściągnie, jeśli tylko dowie się – na przykład od złośliwego, zazdrosnego lub praworządnego sąsiada – że należu mu się coś od ciebie. Legalizacja działalności i prowadzenie jej zgodnie z prawem takie niebezpieczeństwo kasuje. Dziś o tym dlaczego i jak

założyć własną firmę.

Założenie własnej firmy może wydawać się trudną decyzją i ogromnym ryzykiem ze względu na wszelkie zobowiązania i konkurencję na rynku. Ale są to głównie obawy wynikające z lęku przed nieznanym. Prowadzenie własnej firmy ma

wiele jasnych stron.

Największe lęki mogą wynikać z kosztów prowadzenia działalności. A przecież działając w szarej strefie już teraz ponosisz pewne koszty, których nie da się uniknąć – wynajem powierzchni, w której prowadzisz lekcje, energia elektryczna, koszty druku, zakup materiałów czy napoje zimne i gorące, jeśli jesteś człowiekiem gościnnym i starającym się stworzyć domową atmosferę w czasie zajęć. Pozostają zatem koszty zobowiązań wobec państwa – podatki i ubezpieczenia. Podatki to z pewnością jeden z głównych powodów, dla których wielu korepetytorów nie ujawnia swoich dochodów państwu. Jednakowoż, w zależności od sposobu rozliczania się z urzędem skarbowym, podatki płacone przez korepetytora niekoniecznie muszą być zbyt wysokie. To dlatego, że osoby udzielające lekcji na godziny mają możliwość wybrania kilku sposobów rozliczania podatków, a także, jeśli wybiorą rozliczanie się na zasadach ogólnych, będą mogły zmniejszać podstawę naliczenia podatku, odliczając od niej swoje wydatki. Więcej o tym w dalszej części artykułu.

Pozostaje więc kwestia ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Tu państwo zdecydowało się wspierać młodych przedsiębiorców i przez 24 miesiące od rozpoczęcia działalności proponuje ci upust – opłacanie mniejszych składek. Składki minimalne dla przedsiębiorcy wynosiły w roku 2017 niecałe 1200 zł. Składka preferencyjna to mniej niż 500 zł. Nie wszyscy mogą co prawda skorzystać z tego przywileju. Jeśli prowadziłeś inną firmę w czasie co najmniej 5 lat przed założeniem nowej firmy, jeśli chcesz świadczyć usługi swojemu pracodawcy, u którego miałeś/aś umowę o pracę lub jeśli chcesz założyć spółkę partnerską, możesz zapomnieć o preferencyjnym traktowaniu.

W kwocie, którą będziesz opłacał(a) znajduje się ubezpieczenie zdrowotne, co jest kolejnym argumentem za zalegalizowaniem działalności gospodarczej. Można dyskutować nad sprawnością służby zdrowia i porównywać z nią prywatną opiekę medyczną. Jest to kwestia zbyt skomplikowana, aby ją tu omawiać. Sądzę jednak, że przy obecnym stanie rzeczy publiczna służba zdrowia jest najpewniejszym zabezpieczeniem przed naprawdę poważnymi choróbskami, których nikt nie jest w stanie przewidzieć, a przed którymi wszyscy powinni się zabezpieczyć. Można o niej myśleć również w kategoriach dodatkowego ubezpieczenia.

Inna dobra wiadomość jest taka, że możesz, ale nie musisz swoimi zobowiązaniami księgowymi zajmować się sam(a). Możesz do tego wynająć za przystępną cenę księgowego, o czym poniżej.

Jest też coś, czego nie da się przecenić – spokój ducha. Jak wspominiałem na początku, ukrycie przed państwem części swoich dochodów to bardzo zły pomysł, który może ściągnąć na ciebie gniew państwa. Oglądałeś/aś “Equilibrium” albo “House of Cards”? No właśnie, to wiesz, że z państwem się nie zadziera. 😉

Last but not least, prowadzenie własnej firmy to zdecydowanie coś dla osób, które lubią wyzwania. Ilość spraw do załatwienia i niezbędnych umiejętności do zdobycia jest przeogromna, i wzrasta z każdym nowym projektem lub następnym stopniem rozwoju firmy. Jesteś prezesem określającym krótko- i długoterminową strategię firmy, marketingowcem dbającym o reklamę i rozpoznawalność mikroprzedsiębiorstwa, informatykiem tworzącym stronę internetową i materiały cyfrowe, księgowym, który reprezentuje firmę wobec organów skarbowych. Nawet jeśli zaczniesz współpracować z innymi firmami, żeby przerzucić na nich część bardziej skomplikowanych spraw, jak na przykład księgowość, sprawy informatyczne czy marketing, to i tak będziesz musiał(a) te firmy wybrać, co wiąże się z wzięciem pod uwagę dziesiątek i setek parametrów. To z kolei wymusza ciągłe dokształcanie się w masie różnych dziedzin. A przecież godzi się też zdobyć solidne podstawy na polu, z którego szukamy specjalistów, żeby móc zdecydować, czy wykonują swoją pracę z należytą starannością. Prowadzenie mikrodziałalności to praca na kilku stanowiskach i rozwój w kilku(nastu) dziedzinach jednocześnie. To fantastyczna opcja dla ludzi, którzy czują permanentną potrzebę rozwoju i zmian, i są pomysłowi. Są też

ciemne strony.

Prowadzenie własnej firmy to zdecydowanie coś dla osób, które lubią wyzwania. Ilość spraw do załatwienia i niezbędnych umiejętności do zdobycia jest przeogromna, i wzrasta z każdym nowym projektem lub następnym stopniem rozwoju firmy. Jesteś prezesem określającym krótko- i długoterminową strategię firmy, marketingowcem dbającym o reklamę i rozpoznawalność mikrofirmy, informatykiem tworzącym stronę internetową i materiały cyfrowe, księgowym, który reprezentuje firmę wobec organów skarbowych. Nawet jeśli zaczniesz współpracować z innymi firmami, żeby przerzucić na nich część bardziej skomplikowanych spraw jak na przykład księgowość, sprawy informatyczne czy marketing, to i tak będziesz musiał(a) te firmy wybrać, co wiąże się z wzięciem pod uwagę dziesiątek i setek parametrów. To z kolei wymusza ciągłe dokształcanie się w masie różnych dziedzin. Prowadzenie mikrodziałalności to praca na kilku stanowiskach i rozwój w kilku(nastu) dziedzinach jednocześnie. Nie każdy chce i da radę poświęcać tyle czasu i energii na działalność zarobkową.

Nawet delegując część lub nawet wszystkie te zadania innym firmom, musisz poświęcić sporo czasu, żeby określić swoje oczekiwania, a później nadzorować i sprawdzać ich pracę. Również duże firmy, które mają w swojej strukturze działy IT, delegują tworzenie lub przystosowanie systemów informatycznych do swoich potrzeb. Te mające dział marketingowy zlecają stworzenie kampanii reklamowej agencjom reklamowym specjalizującym się w konkretnym typie reklam, wykładając na początku oczekiwania firmy, a następnie nadzorując proces twórczy.

Jeśli jednak jesteś gotów/gotowa poświęcić nieco czasu, aby się dokształcić w materii księgowości, a potem prowadzić księgowość samemu, ciekawą opcją są usługi księgowości internetowej. Takich platform jest wiele, dwa takie serwisy to ifirma.pl oraz wfirma.pl, które są platformami do samodzielnego prowadzenia księgowości. Ich ceny zaczynają się od trzydziestu kilku złotych za miesiąc dostępu. W abonamencie mieści się wsparcie techniczne, ale nie doradztwo podatkowe. Są to zasadniczo programy internetowe do fakturowania i CRM (baza danych kontrahentów i klientów) ułatwiające księgowość, która pozostaje twoim obowiązkiem i brzemieniem. Jeśli wolisz skupić się całkowicie na działalności – nazwijmy to – statutowej firmy, bądź nie jesteś pewny/na swojej wiedzy na temat księgowości, oba serwisy oferują opcję wykupienia usług prowadzonych przez nich wirtualnych (w znaczeniu “funkcjonujących w Internecie”, a nie “nierzeczywistych”) biur rachunkowych. O co chodzi z biurem rachunkowym? To firma, która może przejąć kontrolę nad całą księgowością twojej firmy. O tym, że twoimi podatkami zajmuje się biuro rachunkowe trzeba wtedy poinformować naczelnika swojego urzędu skarbowego. Minusem takiego rozwiązania jest to, że w razie wtopy ciągle to ty ponosisz odpowiedzialność karną i finansową. Plusem jest to, że możesz się potem ubiegać o odszkodowanie od biura rachunkowego. Pełną księgowość mikroprzedsiębiorstwa możesz też zlecić tradycyjnemu biuru rachunkowemu, choć pewnie i tak dokumentami będziecie się wymieniać e-mailowo. W przypadku pakietu usług obejmującego kilka rachunków miesięcznie, podatki i ubezpieczenia społeczne, znajdziesz oferty kosztujące około 100 złotych polskich na miesiąc.

Jest wiele form działalności gospodarczej i dokładnie cztery

sposoby rozliczania się z państwem.

Skupimy się na tych najbardziej sensownych z punktu widzenia korepetytora, który chce stać się praworządnym obywatelem. Domyślnym sposobem rozliczania się z fiskusem jest

opodatkowanie na zasadach ogólnych.

Jeśli zarobisz do 85 530 zł, płacisz 18% tej kwoty minus 556,02 zł minus kwota zmniejszająca podatek, która zależy od podstawy obliczenia podatku (można ją sprawdzić na stronie Ministerstwa Finansów).

Jeśli zarobisz powyżej 85 530 zł, zapłacisz 14 839,02 (czyli 18% z 85 530 zł minus 556,02 zł) plus 32% każdej złotówki ponad 85 530 zł minus kwota zmniejszająca podatek, która zależy od podstawy obliczenia podatku (można ją sprawdzić na stronie Ministerstwa Finansów).

W stwierdzeniu “jeśli zarobisz do/powyżej” jest pewne uproszczenie. Tak naprawdę kwotę podatku oblicza się od tak zwanej podstawy obliczenia podatku, która nie jest tożsama z twoimi dochodami. Od dochodu odlicza się bowiem składki na ubezpieczenia społeczne. Natomiast od kwoty podatku odlicza się częściowo składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Zaliczki na podatek dochodowy mikroprzedsiębiorca (zwany też w przepisach krotochwilnie “małym podatnikiem”) może opłacać miesięcznie lub kwartalnie. Kwartalny okres rozliczeniowy wprowadza pewną swobodę w obrocie zarobionymi pieniędzmi. Możesz zbierać pieniądze na większą inwestycję (na przykład komputer, monitor, wyposażenie biura czy kilka ton materiałów lekcyjnych) przez trzy miesiące, bo nie będziesz musiał przelewać ich do miesiąc do urzędu skarbowego. Na koniec będziesz mógł wydatek na inwestycję “wrzucić w koszty prowadzenia działalności”. Innymi słowy pomniejszysz podstawę opodatkowania, a przez to pomniejszysz podatek do zapłacenia według wzoru:

przychody – koszty = podstawa opodatkowania

Możliwość rozliczania kosztów prowadzenia firmy jest chyba największą zaletą skali podatkowej, ale nie jedyną. Przy tej metodzie rozliczania podatków, przysługują ci ulgi podatkowe, masz prawo do rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko lub do wspólnego rozliczania z małżonkiem/ką (co może obniżyć sumę waszych podatków).

Wady tego rozwiązania są co najmniej dwie – po przekroczeniu dochodu 85 530 złotych polskich będziesz płacić znacznie wyższy podatek. Będziesz też musiał(a) prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, czyli, mówiąc kolokwialnie, zapisywać wszystkie swoje zarobki i wydatki. Tutaj pomogą albo profesjonalne biura księgowe, albo wzmiankowane wyżej serwisy księgowości internetowej.

Jeśli to rozwiązanie wydaje ci się zbyt skomplikowane, alternatywą jest

karta podatkowa.

Nie każdy może skorzystać z tej formy opodatkowania. Istnieje zamknięta lista zawodów, które mogą z niej korzystać, udzielanie lekcji na godziny jest jednym z nich. Obliczanie należnego podatku w tej formie opodatkowania jest stosunkowo łatwe:

  • do 48 godzin miesięcznie stawka wynosi 4,80 zł za każdą godzinę,
  • od 48 do 96 godzin miesięcznie stawka wynosi 230,40 zł + 9,90 zł za każdą godzinę ponad 48 godzin,
  • powyżej 96 godzin miesięcznie podatek to 705,60 zł

Takie rozwiązanie ma swoje plusy. Wysokość podatku nie zależy od twojego dochodu. Im więcej zatem liczysz sobie za każdą godzinę korepetycji, tym bardziej to się opłaca. Jako kartowicz jesteś zwolniony z obowiązku prowadzenia ksiąg i opłacania zaliczek na podatek dochodowy. Jeśli chodzi o rozliczenie podatku, składasz do 20. stycznia deklarację o składce na ubezpieczenie zdrowotne (osoby rozliczające podatek dochodowy składają inne, bardziej skomplikowane PIT-y i mają na to więcej czasu).

Są i minusy – nie możesz też zatrudnić kogokolwiek na umowę zlecenie i umowę o dzieło, tylko na umowę o pracę. Twoja żona/mąż nie może też udzielać korepetycji.

Jeśli biorąc pod uwagę wszystkie zalety i wady własnej działalności gospodarczej, zdecydowałeś się firmę założyć, pozostaje ci wymyślić nazwę, jaką będzie nosiła firma. A sama

procedura założenia własnej firmy

to sprawa prostsza niż się zdaje. Najsampierw stwórz profil zaufany ePUAP. Umożliwia on załatwienie szeregu spraw urzędowych bez wychodzenia z domu. Jedną z tych spraw jest założenie firmy przez Internet w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Sam profil można założyć na kilka sposobów:

  • Za pomocą konta bankowego (wszakże twój bank dokładnie zweryfikował twoją tożsamość podczas zakładania konta) bez wychodzenia z domu. Nie wszystkie banki jednak tę możliwość oferują. We wrześniu 2017 roku są to PKO BP, Bank Pekao, ING i Millenium.
  • Za pomocą certyfikatu kwalifikowanego, czyli innymi słowy podpisu elektronicznego bez wychodzenia z domu. Ponieważ nie jest to rozwiązanie masowe, na tym zakończymy opis.
  • Potwierdzając zgodność danych ze stanem faktycznym w jednym z punktów potwierdzających, których lista jest długa na półtora tysiąca pozycji. Są to różnorakie organy administracji publicznej, od oddziałów banków, poprzez oddziały ZUS do urzędów skarbowych. Jedna wizyta w tym miejscu z dokumentem tożsamości oszczędzi wielu godzin czekania w wielu urzędach w przyszłości.

Potwierdziwszy profil zaufany, logujemy się przy jego użyciu na stronie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) i rejestrujemy firmę. Po Internecie krąży wiele poradników, jak wypełnić wniosek, ja korzystałem z instrukcji na stronie www.poradnik.wfirma.pl. Jest kilka pól, przy których należy się naprawdę skupić:

  • Data rozpoczęcia działalności – tutaj obowiązują dwie wykładnie. Niektórzy doradcy podatkowi polecają rozpoczęcie działalności pierwszego dnia miesiąca. Dlaczego? Ponieważ składka zdrowotna jest niepodzielna, co oznacza, że nawet jeśli rozpocznieciesz działalność 25 dnia września, składkę będziesz musiał(a) zapłacić w pełnej wysokości za cały wrzesień. Inni doradcy podatkowi proponują rozpoczęcie działalności każdego dnia miesiąca tylko nie pierwszego. Ma to związek z preferencyjnymi składkami ZUS w pierwszych 24 miesiącach działalności – liczą się tylko pełne miesiące. Jeśli więc oficjalnie rozpoczniesz działalność drugiego lub trzeciego dnia miesiąca, możesz wydłużyć okres preferencyjnych składek o miesiąc.
  • Rubryka z rodzajem działalności – każdemu rodzajowi działalności jest przypisany kod ze zbioru Polskiej Klasyfikacji Działalności. Dla korepetytorów i korepetytorek najważniejsze są kody 85.59.A (Nauka języków obcych) oraz 85.59.B (Pozostałe pozaszkolne formy edukacji – korepetycje, włączając korepetycje z języków obcych).

W ciągu 7 dni otrzymasz za pomocą Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej swój dziewięciocyfrowy numer REGON. Co ciekawe, zgłoszenie w CEIDG rejestruje cię jako przedsiębiorcę, ale nie jako ubezpieczonego. W tym celu w ciągu 7 dni od założenia firmy należy złożyć w ZUS-ie deklaracji ZUS ZUA (lub ZUS ZZA jeśli pracujesz gdzieś jednocześnie na umowę o pracę). Można to zrobić też przez Platformę Usług Elektronicznych, na którą można się zalogować przez (fanfary!) profilu zaufanego ePUAP! Przy wypełnianiu ZUA korzystałem z artykułu na Poradniku Przedsiębiorcy. Z rejestracją w ZUS-sie za pomocą tej deklaracji warto poczekać, o ile jest to możliwe, do momentu uzyskania numeru REGON. Jeśli złożysz ZUA wcześniej, będziesz musiał swoją deklarację i tak złożyć jeszcze raz – zaktualizować – uzupełniając w niej właśnie REGON.

Chociaż trudno funkcjonować w dzisiejszych czasach bez rachunku bankowego, prawo pozwala mikroprzedsiębiorcy takiego konta nie posiadać. Składki ZUS i podatki możesz opłacać na poczcie. Podobnie rzecz ma się z pieczątką i wizytówkami – mam, ale nie używam. Ze stu wizytówek, które wyrobiłem, rozdałem kilka.

Bardzo ważna kwestia! Prawie na pewno w ciągu pierwszych kilku tygodni od rejestracji firmy dostaniesz list polecony od nadawcy o nazwie podobnej do CEIDG, na przykład Centralnego Rejestru Działalności Gospodarczych i Firm lub Ogólnopolskiej Ewidencji Firm i Przedsiębiorstw. W wyglądającym na urzędnicze pismo zostaniesz wezwany do niezwłocznej zapłaty kilkuset złotych za rejestrację w ich bazie danych. To pułapka. Nie są to organy państwowe, a firmy prywatne liczące na gapiostwo i nieznajomość przepisów młodych przedsiębiorców. Rejestracja firmy w Polsce jest całkowicie bezpłatna, a jedynym do tego uprawnionym organem jest CEIDG. List więc możesz zmiąć i pobawić się w Michaela Jordana, rzucając nim do kosza.

Co się bardziej opłaca – inkubator czy firma? Co jest łatwiejsze do ogarnięcia umysłem? Zostaw komentarz.

UWAGA! Niniejszy poradnik przedstawia alternatywne i, co ważne, legalne sposoby działalności gospodarczej opartej na korepetycjach, stara się informować o zaletach i wadach każdego rozwiązania, i radzi, jakie są pierwsze kroki w każdym z przypadków. Opinie zawarte tutaj, mimo że oparte na doświadczeniu i lekturze wielu poradników oraz aktów prawnych, są subiektywne i stanowią pewne uproszczenia. Każda forma działalności gospodarczej jest obwarowana licznymi regulacjami i ograniczeniami. Każda forma działalności gospodarczej, jak wszelkie ścieżki kariery, jest drogą zawiłą, pełną wybojów i rozjazdów. Wymaga więc dokładnego rozeznania w temacie po przeczytaniu powyższego tekstu, a przed podjęciem wiążących decyzji, ponieważ autor niniejszego tekstu nie może brać jakiejkolwiek odpowiedzialności za twoje wybory życiowe i działania.

Linki do wspomnianych w tekście stron zewnętrznych (alfabetycznie)
Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej: https://prod.ceidg.gov.pl/ceidg.cms.engine/
ePUAP: https://pz.gov.pl/dt/login/login?ssot=vjke9fx3v8wc9stxaic4
iFirma: https://www.ifirma.pl/strona-klienta
Instrukcja wypełnienia deklaracji ZUS ZUA: https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-jak-wypelnic-zus-zua
Instrukcja wypełnienia wniosku o założenie firmy w CEIDG: https://poradnik.wfirma.pl/-jak-wypelnic-ceidg-1
Lista punktów potwierdzający profil zaufany ePUAP: https://pz.gov.pl/pz/confirmationPointAddressesList
Ministerstwo Finansów – stawki podatkowe: http://www.finanse.mf.gov.pl/pit/stawki-podatkowe
Polska Klasyfikacja Działalności: https://www.biznes.gov.pl/tabela-pkd//-/pkds/list?q=&c=9736/#9736
wFirma: https://wfirma.pl/ksiegowosc-online