Certyfikat CAE, czyli Cambridge English: Advanced od lat rozpala wyobraźnię milionów adeptów języka angielskiego na całym świecie (-;

O czym przeczytasz w tym wpisie
Dlaczego warto zdać CAE
Cena i termin
CAE dla osób z niepełnosprawnościami
Skala ocen
Jak wygląda egzamin
Czytanie i użycie języka
Pisanie
Słuchanie
Mówienie

Dlaczego warto zdać CAE?

Po co ci certyfikat CAE? Po pierwsze wygląda on bardzo ładnie, jego kolorystyka będzie wyglądała gustownie na większości ścian. (: Poza tym nie ma daty ważności tak jak niektóre inne egzaminy językowe.

Niemniej ważna jest motywacja, jaką do nauki języka daje świadomość nieuchronnie nadciągającej daty egzaminu. To jest bat, który będzie trzymał cię w związku z językiem angielskim – tak jak alimenty i wysokie koszty rozwodu trzymają razem wiele trudnych małżeństw.

Z bardziej przyziemnych powodów, podejście do egzaminu przydaje się w kwestii określenia poziomu języka, zwłaszcza jeśli starasz się o przyjęcie do pracy, w której jego znajomość jest kluczowa. CAE jest też dowodem na wystarczającą praktyczną znajomość języka angielskiego dla setek międzynarodowych firm na całym świecie. Może być zatem jednym z filarów twojego CV. Które instytucje i firmy oficjalnie honorują CAE można sprawdzić na stronie samego organizatora egzaminów, Uniwersytetu Cambridge. Nie jest to wyczerpująca lista. CAE jest mile widziany przez wiele firm, które prowadzą interesy międzynarodowe. Nie tylko dostarcza rekruterowi twardych danych na twój temat, ale też między wierszami głosi “to jest człowiek, który łaknie rozwoju jak kania dżdżu”. Ułatwia też określenie twojego poziomu językowego w CV – o czym więcej w moim artykule “Jaki poziom języka wpisać sobie w CV?”. Jak to robi, o tym poniżej.

Certyfikat jest uznawany w większości krajów świata i dzięki temu otwiera drzwi do kilku tysięcy uniwersytetów na całym świecie (dla pracowników naukowych i studentów), w tym tych najbardziej prestiżowych jak Oxford i Cambridge. Na przykład pragnąc studiować na jednym z uniwersytetów w Zjednoczonym Królestwie, musisz zdobyć odpowiednią liczbę punktów według tak zwanej taryfy UCAS. To taki odpowiednik wyników maturalnych, które polskie uniwersytety biorą pod uwagę w naborze na studia. Ocena “A” na certyfikacie CAE zwiększa szanse na dostanie się na wybrany uniwerek o 32 punkty. Ułatwia też uzyskanie wizy studenckiej do Australii.

Wreszcie wymagania CAE pokrywają się z wymaganiami Brytyjskiej Służby Granicznej (UK Border Agency) dotyczącymi znajomości języka, które muszą spełnić osoby spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego (w tym UE), chcące się osiedlić na stałe w Wielkiej Brytanii. Na razie nie jest to kwestia ograniczająca Polaków, ale może się taką stać w marcu roku pańskiego 2019, kiedy Wielka Brytania wyjdzie ze Wspólnoty. Zwłaszcza jeśli wyjdzie po angielsku, nie ustaliwszy warunków rozwodu, na co się póki co zanosi.

CAE – cena i termin

Egzamin CAE możesz zdać w grubo ponad tysiącu ośrodków językowych na całym świecie. W Polsce centra językowe, które je organizują, znajdują się w wielu miastach i miasteczkach. Ich listę można znaleźć na podstronie internetowej Uniwersytetu Cambridge poświęconej certyfikatowi, chociaż nie jest ona kompletna. Administratorzy strony chyba nie nadążają aktualizować listy lub chodzi w niej tylko o pokazanie, że odpowiednie ośrodki znajdują się się wielu nawet mniejszych miastach, ale bez wchodzenia w szczegóły.

Cena również zależy od miejsca, w którym zdasz egzamin, ale w Polsce oscyluje wokół 600 złotych. Raczej ponad tę kwotę niż poniżej.

Jeśli chodzi o terminy, z reguły możesz podejść do egzaminu w dowolnym miesiącu. Jeśli jednak ośrodek egzaminacyjny nie zbierze odpowiedniej masy krytycznej, to znaczy minimalnej liczby pretendentów do tytułu posiadacza certyfikatu, egzamin się nie odbędzie. Otrzymasz wtedy nową propozycję terminu, zapewne w ciągu jednego miesiąca od daty początkowej. Inna reguła mówi, że do wszystkich sekcji pisemnych musisz podejść w jednym bloku, a więc w jeden dzień, natomiast egzamin ustny może ci zostać wyznaczony w inny dzień kilka dób przed lub po części pisemnej. W praktyce bardzo często zdarza się, że daty obu części się pokrywają.

CAE dla osób z niepełnosprawnościami

Centra egzaminacyjne są zobowiązane ułatwić przebieg egzaminu osobom, które mają problemy ze wzrokiem, słuchem lub nauką. Należy fakt ten zgłosić dużo wcześniej przed egzaminem, co najmniej kilka miesięcy, ponieważ ośrodek musi mieć czas, aby się przygotować. Jeśli centrum nie może zapewnić ułatwień, powinno pomóc znaleźć inne centrum.

Wachlarz dostępnych ułatwień jest naprawdę szeroki. Osoby niedowidzące lub niewidome mogą poprosić o dodatkowy czas, sprzęt ułatwiający odbiór treści, na przykład ręczne szkła powiększające, arkusze wydrukowane w alfabecie Braille’a, arkusze z powiększoną czcionką, a nawet pomocnika, który będzie zapisywał odpowiedzi. Osoby z niepełnosprawnością słuchową mogą ubiegać się o pozwolenie na użycie odpowiedniego sprzętu wspomagającego. Inną opcją jest przeczytanie transkrypcji nagrań przez osobę obecną w sali w trakcie egzaminu – to dla osób, które potrafią czytać z ruchu warg. W pewnych przypadkach można się nawet ubiegać o zwolnienie z części egzaminu sprawdzającej rozumienie ze słuchu. Osoby ze stwierdzonymi trudnościami z nauką mogą liczyć na dodatkowy czas na rozwiązanie egzaminu, dodatkowe przerwy, czy też specjalne arkusze z powiększonymi literami bądź wydrukiem o wysokim kontraście.

Wymieniłem tylko część opcji wspomnianych na oficjalnej stronie egzaminu. Jeśli jesteś niepełnosprawny lub znasz kogoś z niepełnosprawnością, która może utrudnić podejście do egzaminu CAE, skontaktuj się z kilkoma ośrodkami egzaminacyjnymi i zapytaj o dostępne możliwości. Mają one obowiązek pomóc ci podejść do egzaminu w każdej sytuacji lub wskazać miejsce, które ci to ułatwi.

CAE – jak wygląda egzamin?

Egzamin jest dostępny w dwóch formach, papierowej i komputerowej, które nie różnią się niczym oprócz sposobu serwowania i dat, kiedy możesz do nich podejść. Test komputerowy ma kilka zalet. W części dotyczącej pisania widać liczbę słów, które napisałeś, wyniki też dotrą do ciebie prędzej, a nagrań słuchasz na własnych słuchawkach zamiast z głośników z rogu sali. Dostępny jest videotutorial pokazujący, jak dokładnie wygląda egzamin na ekranie komputera. Jak dokładnie wygląda egzamin w wersji papierowej można sprawdzić, kosztując próbek dostępnych na podstronie Uniwersytetu Cambridge poświęconej egzaminowi.

Egzamin testuje wszystkie umiejętności językowe – czytanie, pisanie, słuchanie i mówienie. Składa się z 5 (słownie: pięciu) części – do arkuszy o nazwach tożsamych z czterema umiejętnościami językowymi dodaje “używanie języka” (Use of English) czyli test gramatyczny, który jest połączony z testem na czytanie.

CAE udowadnia znajomość języka na poziomie co najmniej C1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego. Innymi słowy jego posiadacz(ka) może powiedzieć o sobie – w telegraficznym skrócie – rozumiem długie, skomplikowane wypowiedzi, prawie wszystkie programy TV i filmy, czytam długie i złożone teksty literackie i specjalistyczne, nawet nie związane z moim zawodem, formułuję przejrzyste i szczegółowe wypowiedzi na temat skomplikowanych zagadnień, piszę długie i dobrze zorganizowane teksty, które dostosowuję do odbiorcy. Ocena “A” z kolei oznacza znajomość języka na poziomie C2. Wynika to z skali ocen egzaminów Uniwersytetu Cambridge:

źródło: http://www.cambridgeenglish.org/pl/exams-and-tests/cambridge-english-scale/

Jak widać na powyższym obrazku (IN the picture!) system punktowy i skala oceniania nie ją intuicyjne. Za każde zadanie z każdego z arkuszy otrzymasz określoną ilość punktów, która jest różna dla każdego z arkuszy. Ponieważ jednak wszystkie umiejętności mają jednakową wagę, twój wynik jest przeliczany na skalę punktową (do 230 punktów), która z kolei służy do wyznaczenia literowej oceny z egzaminu. Ta może być przeliczona na poziom Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego. I tak zdobycie

powyżej 200 punktów daje ocenę A która równa się poziomowi C2
193-200 punktów daje ocenę B która równa się poziomowi C1
180-192 punktów daje ocenę C która równa się poziomowi C1
160-180 punktów daje certyfikat bez oceny, na którym określony jest poziom B2

Jeśli zdobędziesz mniej punktów, certyfikatu nie budiet.

Ponieważ lingwiści z Uniwersytetu Cambridge zdają sobie sprawę ze statusu angielskiego jako języka międzynarodowego, egzaminatorzy akceptują w wypowiedziach kandydatów wszelkie odmiany i akcenty, jeśli tylko nie zaburza to komunikacji. Najważniejsza jest konsekwencja – nie mieszać pisowni, wymowy czy słownictwa amerykańskiego i brytyjskiego.

Aby zdać egzamin dobrze – i będzie to pierwsza porada pod tytułem “jak zdać CAE i jak zdać go dobrze” – musisz znać jego strukturę na wylot. Dzięki tej wiedzy będziesz wiedział(a) czego się spodziewać i zamiast myśleć, jak podejść do zadania, i na czym polega zadanie następne, będziesz się bez paniki skupiał(a) po prostu na ich wykonywaniu. Oszczędzisz też czas, nie musząc czytać wprowadzenia do zadań, a czasu nie masz wcale dużo w trakcie egzaminu.

Czytanie i użycie języka – 1 godzina 30 minut

Część 1
Tekst z 12 lukami. Każdą musisz uzupełnić jedną z 4 możliwych odpowiedzi. Na przykład:

(…) To ________ them that it was just an animal not a monster was nearly impossible. (…)

A. dissuade
B. convince
C. get through
D. assure

W tym przypadku prawidłowa jest odpowiedź B, która pasuje znaczeniowo i gramatycznie (get through na przykład wymaga użycia słowa to przed dopełnieniem them)

Część 2
Tekst z 15 lukami bez podanych sugestii. Musisz znaleźć słowa, które uzupełniają tekst i współgrają z nim pod względem gramatycznym i logicznym.

Część 3
Tekst z 10 lukami. Po prawej stronie linii, która zawiera lukę, podane jest słowo, które musisz zmienić tak, aby pasowało do tekstu. Na przykład:

(…) Despite vigorous preservation actions these animals are becoming __________ rare in the Home Counties. (…) INCREASE

Prawidłową odpowiedzią jest increasingly, a więc zmiana z czasownika na przysłówek.

Część 4
Podanych jest 8 zdań, które należy przekształcić, używając podanego słowa tak, aby zachować wszystkie informacje ze zdania oryginalnego. Za prawidłowe przekształcenie każdego zdania można zdobyć 2 punkty. Na przykład:

(zdanie oryginalne) If the report does not reach on time, we will have to postpone the meeting.
(słowo kluczowe) PUT
(zdanie do uzupełnienia przy użyciu słowa kluczowego) We ___________________ if we do not get the report on time.

Zdanie powinno wyglądać następująco:
We will have to put off the meeting if we do not get the report on time.
Jeden punkt za napisanie will have to, drugi za put off the meeting.

Część 5
3 krótkie teksty, po 2 pytania zamknięte z 4 możliwymi odpowiedziami (a, b, c lub d) – razem 6 pytań

Część 6
Tekst z 6 lukami, musisz dopasować podane fragmenty tekstu w odpowiednie luki; jest jeden fragment, który nie pasuje do żadnej luki

Część 7
6 pytań zamkniętych z 4 możliwymi odpowiedziami (a, b, c lub d) do jednego dłuższego tekstu

Część 8
Tekst podzielony na 6 fragmentów, jest 15 zdań, które musisz dopasować do konkretnych fragmentów. Na przykład fragmenty opisują najlepsze książki kryminalne na lato. Zadanie polega na określeniu, która książka:
ma nieoczekiwanego głównego bohatera
 jest częścią dłuższej serii książek
☐ ma głównego bohatera, którego intuicja jest wystawiona na próbę
 używa techniki retrospekcji

Pisanie – 1 godzina 30 minut

Część 1
Musisz napisać artykuł, sprawozdanie, propozycję (proposal) lub list o długości od 180 do 220 słów na podstawie materiału, który może zawierać do 150 słów (fragment listu, e-maila, krótki artykuł, reklama). Nie masz możliwości wyboru.

Część 2
Musisz napisać artykuł, pracę konkursową, fragment dłuższej pracy, esej, ulotkę informacyjną, list, propozycję, sprawozdanie bądź recenzję o długości od 220 do 260 słów. Niektóre z zadań mogą wymagać użycia materiału o długości do 80 słów. Masz możliwość wyboru pomiędzy 5 opcjami.

Reasumując, masz dwa teksty do napisania, razem na maksymalnie 480 słów. W zadaniu pierwszym piszesz, co ci każą. W zadaniu drugim wybierasz to, w czym czujesz się najpewniej.

W osobnych artykułach opiszę dokładnie, jak każdy z tekstów (artykuł, esej, ulotka, itd.) powinien wyglądać. Oczywiście według wskazówek samych speców z Uniwersytetu Cambridge. Dostarczę też przykłady dobrze i źle napisach prac, i wyjaśnię dlaczego zostałyby ocenione tak, a nie inaczej.

Słuchanie – 40 minut

Każde nagranie usłyszysz dwukrotnie.

Część 1
3 nagrania długości ok. 1 minuty, dwa pytania zamknięte (a, b lub c) do każdego pytania.

Część 2
Uzupełnianie 8 zdań na podstawie monologu. Na przykład

Margaret says that before going on a trip you should ___________ the night before.

Zdanie musisz uzupełnić jednym lub dwoma słowami, jakie padają w nagraniu.

Część 3
6 pytań zamkniętych (a, b lub c) do jednego nagrania o długości ok. 3-4 minut.

Część 4
Usłyszysz 5 nagrań, każde z 1 monologiem o długości ok. 30 sekund. Musisz dopasować po jednym zdaniu z dwóch kolumn do każdego nagrania. Pułapka polega na tym, że zdań w każdej kolumnie jest 8, a nagrań 5. Na przykład:

The person who is speaking Choose what each speaker is expressing.
A a filmmaker
B a stuntman
C a make-up artist
D an actress
E an engineer
F a driver
G a medical doctor
Speaker 1 __
Speaker 2 __
Speaker 3 __
Speaker 4 __
Speaker 5 __
A pride
B disappointment
C hope
D indifference
E lassitude
F annoyance
G anger
Speaker 1 __
Speaker 2 __
Speaker 3 __
Speaker 4 __
Speaker 5 __

Mówienie

Jak już wspomniałem, ta część egzaminu może się odbyć w ten sam dzień, co pozostałe części, ale nie musi. Egzamin zdaje się dwójkami lub trójkami. W przypadku zdawania egzaminu w trzy osoby, wszystkie czasy podane poniżej wydłużają się o połowę.

Część 1 – 1 minuta na kandydata
Luźna rozmowa na tematy, które mogłyby być poruszone w rozmowie z nowo poznanymi osobami, na przykład:
– Jak długo uczysz się języka angielskiego?
– Jak spędzasz czas ze znajomymi?
– Jakie zawody są obecnie najpopularniejsze w twoim kraju?
– Co robisz, aby zachować dobre zdrowie?

Część 2 – 1,5 minuty na kandydata
Musisz opisać 2 z 3 przedstawionych ci obrazków i odpowiedzieć na 2 pytania związane z obrazkami, na co masz 1 minutę. Musisz też uważnie słuchać tego, co mówi druga osoba, bo egzaminator zada ci pytanie związane z tym, co powiedziała. Na odpowiedź na to pytanie będziesz miał(a) 30 sekund.

 

źródło: http://www.cambridgeenglish.org/exams-and-tests/advanced/exam-format/

 

Część 3 – 4 minuty
Dyskusja pomiędzy dwoma kandydatami na podstawie specjalnego diagramu. Musicie omówić ten diagram i dojść do wspólnego wniosku.

źródło: http://www.cambridgeenglish.org/exams-and-tests/advanced/exam-format/

 

Część 4 – 4 minuty
Dyskusja pomiędzy kandydatami na pytanie (lub pytania, w zależności od waszego “rozgadania”) zadane przez egzaminatora, a związane z tematyką zaprezentowaną na diagramie w poprzedniej części.

Jak wygląda egzamin ustny w praktyce można się przekonać, oglądając film zamieszczony przez Uniwersytet Cambridge na YouTube’ie.

Więcej porad wkrótce – niniejszy artykuł jest pierwszym z serii tekstów na temat egzaminów CAE. W kolejnych odsłonach opiszę szczegółowo wszystkiego jego komponenty, udzielę rad, jak je ugryźć i udostępnię darmowe ćwiczenia, które przybliżą cię do dobrego wyniku. Zaczynamy od pisania.

KOMENTARZE