Zacznijmy od tego, że angielski essay to nie to samo, co polski esej.

Oba słowa oznaczają tekst, który prezentuje punkt widzenia autora na pewną sprawę lub zjawisko. W języku polskim jednak zwykło się tak nazywać teksty literackie i naukowe traktujące o poważnych tematach filozoficznych, społecznych lub artystycznych. Taki tekst oprócz uzewnętrznienia zdania autora powinien mieć też walory estetyczne.

Essay też to oznacza, ale tym mianem określa się po prostu prezentację własnego zdania na dany temat, na przykład w szkołach. Taki essay ma funkcję przede wszystkim użytkową i bardziej skostniałą strukturę. Po polsku do takiej definicji bardziej pasuje słowo rozprawka. Tak też jak rozprawka, essay jest raczej formalną formą (sic!), chociaż nieprzesadnie – na pewno mniej formalną niż sprawozdanie.

Głównym celem rozprawki może być wyrażenie zdania lub podsumowanie dyskusji na jakiś temat. To, jaką opinię wyrazisz – czy będziesz za, czy przeciw – nie będzie miało jakiegokolwiek wpływu na twoją ocenę z egzaminu CAE. Sprawdzane jest “jak”, a nie “co”.

A teraz szybka powtórka z języka polskiego – jaką strukturę ma rozprawka? Podpowiadam (szeptem):

Wstęp
Rozwinięcie
Zakończenie

Podobnie jest z essay na egzaminie CAE:

Introduction (wstęp)
Body (rozwinięcie)
Conclusion (zakończenie)

Nie poprzestawajmy na małym. Co powinno znaleźć się w każdej z części? Biorąc pod uwagę dozwoloną na egzaminie liczbę słów – maksymalnie 260 – niewiele. Możesz przekroczyć dozwoloną maksymalną liczbę słów o 10%, ponad tę liczbę egzaminator po prostu przestanie sprawdzać tekst w punkcie, w którym przekroczyć dozwoloną liczbę słów. A jakie słowa są brane w rachubę? Wszystkie, w tym wszelkie a, an, the i if. Musisz być zatem treściwy/a, żeby wykonać wszystkie polecenia zawarte w temacie, a jednocześnie dobrze zorganizować tekst i jeszcze pochwalić się bogactwem języka (więcej o wymaganiach stawianych tekstom na CAE w artykule Wyjawił sekret egzaminatorów CAE – teraz go nienawidzą!). Żeby jednak zachować formę typowej anglojęzycznej rozprawki, proponuję taki oto schemat:

introduction Eye-catching opening

Topic sentence

body Argument 1 development using different words than in the introduction + reason(s) / example(s)

Argument 2 development using different words than in the introduction + reason(s) / example(s)

conclusion Recapping all the arguments WITHOUT reasons and examples (possibly different words than earlier)

Food for thought

Ale dlaczego taki schemat, a nie inny, Sensei? Każda rozprawka musi mieć wstęp, rozwinięcie i zakończenie. Co się w nich znajdzie i w jakiej kolejności ma mniejsze znaczenie, jeśli wykonasz wszystkie polecenia z treści zadania, ponieważ wymuszają one argumentację, więc zastosowanie formy rozprawki. Używając jednego sprawdzonego schematu, możesz skupić się na innych ważnych aspektach pisania, jak łączniki pomiędzy zdaniami i przechwalanie się zasobnością językowego portfela. Ale po kolei.

Introduction
Eye-catching opening – jakoś musisz zacząć tę rozprawkę. Zasada dla każdego tekstu jest taka, że musisz zachęcić potencjalnego czytelnika, aby kontynuował. Nie inaczej jest w przypadku rozprawki CAE. Możesz zacząć odwołaniem do gry, książki lub filmu, albo jakimś ciekawym lub zabawnym cytatem znanej osoby. Nie musi on być w 100% prawidłowy, nikt tego nie będzie sprawdzał. I co z tego, że to dość kiczowate otwarcie? CAE to egzamin językowy, a nie merytoryczny. Powtórzę: sprawdzane jest “jak”, a nie “co”.
Topic sentence – kluczowe w rozprawce zdanie określające temat. Za jego pomocą, najjaśniej jak potrafisz, określasz tu, o czym będziesz pisał(a) i jakie jest twoje zdanie na ten temat. Możesz sparafrazować zadany temat et voila!

Body
Tu przedstawiasz swoje argumenty raz jeszcze innymi słowami niż we wstępie. Wspierasz je też odpowiednimi przykładami. Możesz użyć podpowiedzi z treści zadania, możesz sięgnąć do własnego doświadczenia. Każdy argument wraz z otoczką musi się znaleźć w osobnym akapicie.

Conclusion
Recapping all the arguments WITHOUT reasons and examples (possibly different words than earlier) – podsumowujesz to, co napisałeś/aś.
Food for thought – dobrze jest zakończyć jakimś ogólnym wnioskiem na zadany temat, aby dać do myślenia czytelnikowi tekstu.

Short, sharp and sweet – krótko, prosto i na temat. Chociaż schematy bez wątpienia bywają zabójcami kreatywności, w tej formie można upiec smakowite ciasto. Poniżej próba zaatakowania tematu eseju wziętego prosto z przykładowego arkusza CAE na stronie Uniwersytetu Cambridge.

Dla tych, którzy nie przebrnęli jeszcze przez instrukcję tworzenia sprawozdania CAE przypomnienie: to jest tekst, który zawiera dobre użycie języka. To jest tekst wątpliwej jakości lub po prostu sugestia, jak można to było napisać lepiej. To natomiast jest błąd, który wpłynie negatywnie na twoją punktację.


Zadanie:

You must answer this question. Write your answer in 220 – 260 words in an appropriate style on the separate answer sheet.

Your class has attended a panel discussion on facilities which should receive money from local authorities. You have made the notes below:

Which facilities should receive money from local
authorities?

• museums
• sports centres
• public gardens
Some opinions expressed in the discussion:
“Museums aren’t popular with everybody!”
“Sports centres mean healthier people.”
“A town needs green spaces – parks are great
for everybody.”

Write an essay discussing two of the facilities in your notes. You should explain which facility it is more important for local authorities to give money to, giving reasons in support of your answer.

You may, if you wish, make use of the opinions expressed in the discussion, but you should use your own words as far as possible.


Próba: 

In the film “Dredd”, humanity lives in overpopulated megacities. Each district is an enormous structure, where the city dwellers live and work. They do not have much options when it comes to entertainment or personal development. To avoid the cities of the future looking this way, town councils ought to invest more in sports centres and green spaces and I will try to demonstrate why.

First off, sports centres contribute to the well-being of the inhabitants of every city. For this reason, not only should they be constructed with public money but they should be subsidised so as to stimulate the largest number of individuals possible to visit them. The more people of all ages exercise, the healthier they are, the less has to be spent on health service and, consequently, the more prosperous a city will be.

Closely connected to the idea of activising people through sport is the need to safe large area of the city from concrete. Doing sports in the open air is even more propitious than in the gym. Furthermore, people need green, quiet space to unwind and breathe fresh air, pet lovers to walk their dogs, and young parents to stroll with their prams.

All things considered, if only local councils decided to devote more financial means to sports facilities and green areas, the locals would become fitter and they would enjoy more options of spending their leisure time. And, indubitably, a healthy, happy citizen is a productive citizen.


To tylko przykład rozprawki CAE, dzięki któremu zapoznasz się ze strukturą gatunku. Nie nauczysz się jej pisać na tym jednym przykładzie, musisz zapisać sam(a) sporo papieru pod okiem znającego wymogi CAE specjalisty.

Last but not least, odpowiednia organizacja tekstu, łączenie ze sobą zdań tak, aby utworzyły spójny tekst, są kluczowe. Aby to osiągnąć, warto nauczyć się choć kilku spoiw na różne okazje. Znakomita większość z nich może być użyta na początku zdania (a następować po nich winien wtedy przecinek).

Oczywiście zachęcam do nauki jak największej liczby tego typu słów i wyrażeń, zbadania, jak się ich używa i wypróbowania w praktyce pod okiem kompetentnego nauczyciela. Te poniżej wystarczą na dobry początek. Starałem się stworzyć mieszankę krótkich i popularnych oraz mniej spospoliciałych, cobyś mógł/mogła zabłysnąć na egzaminie. Wszystkie przykłady użycia pochodzą z angielsko-angielskiego słownika internetowego Oxford.

Addition
by the same token ➝ There was little evidence to substantiate the gossip and, by the same token, there was little to disprove it.
furthermore ➝ It was also a highly desirable political end. Furthermore, it gave the English a door into France.
last but not least ➝ Last but not least, Gary in midfield has been brilliant.
moreover ➝ Moreover, statistics show that competition for places is growing.
similarly ➝ Similarly, the following question demonstrated the same lack of tact.

Cause
due to ➝ He had to withdraw due to a knee injury.
inasmuch as ➝ She was a most unusual astronomer inasmuch as she was deaf.
on account of ➝ They had to close early on account of the snow.
owing to ➝ There was an interruption of three or four months owing to his father’s death.
since ➝ They certainly knew that their task was hard since two previous attempts had failed.

Contrast
and yet ➝ There are bomb threats, security alerts, and yet life still goes on.
however ➝ People tend to put on weight in middle age. However, gaining weight is not inevitable.
nevertheless ➝ Inexperienced as an actor, she nevertheless took on the challenge.
nonetheless ➝ That was already pretty obvious, but nonetheless the announcement they offered explanations.
notwithstanding ➝ Bad luck notwithstanding, it was still a light day.
on the contrary ➝ There was no malice in her; on the contrary, she was very kind.

Effect
as a result ➝ The tower collapsed as a result of safety violations.
consequently ➝ Paris is a smaller city than London and consequently has less of a suburban sprawl.
for this reason ➝ They lacked funds and, for this reason, decided to withdraw from the contest.
therefore ➝ He was injured and therefore unable to play.
thus ➝ Burke knocked out Byrne, thus becoming champion.

Exemplification
a case in point is ➝ The ‘green revolution’ in agriculture is a good case in point.
a good illustration of XXX is ➝ This year in a perverse way has been a very good illustration of these basic facts.
especially ➝ He despised them all, especially Sylvester.
in particular ➝ He socialized with the other young people, one boy in particular.
namely ➝ The menu makes good use of Scottish products, namely game and seafood.
specifically ➝ Trade, specifically beef, will be high on the agenda.
such as ➝ Money was raised through a variety of events such as a jazz night and street collections.
to illustrate ➝ To illustrate, just think of how many different uses of rice there are.

Intensification
by all means ➝ If you have never seen this movie, by all means go to the cinema.
indeed ➝ The editor loved it – described it as brilliant – which made me very happy indeed.
indubitably ➝ However, there is an obvious problem that may indubitably arise from such a change in the rules.
surely ➝ True devotees surely know that there can be no compromise with them.
undoubtedly ➝ Bacteria evolve so fast they will undoubtedly find a way to overcome this, too.’
without doubt ➝ He is without doubt the best classical actor of his generation.

Restatement / clarification
in essence ➝ They say that the mind works, in essence, like an enormously complicated algorithm.
in other words ➝ The new cat treat has a 90-plus palatability level. In other words, cats like it.
namely ➝ The menu makes good use of Scottish products, namely game and seafood.
that is (to say) ➝ Androcentric — that is to say, male-dominated—concepts.
to put it differently ➝ To put it differently, there is no such thing as a stimulus which produces the same emotional response in everyone.

Similarity
in similar fashion ➝ In similar fashion, which may be somewhat surprising, the role of the enzyme was noticed only several years ago.
likewise ➝ Major American brands today are owned by Europeans; likewise, Americans own major European icons.
similarly ➝ Similarly, the following question demonstrated the same lack of tact.

Summarising / concluding
all things considered ➝ Still, I don’t think it’s looking too bad, all things considered.
in brief ➝ Hamlet, in brief, was right and the Danish Establishment was wrong
in conclusion ➝ In conclusion, it is clear that the market is maturing.
in essence ➝ In essence, power is getting other people to accept your interpretation of things.
on balance ➝ On balance, the fact that people of money and influence value the countryside and want to live here, is no bad thing.
on the whole ➝ It is much easier to follow, on the whole, if you have a guide to help you.
to summarize ➝ To summarize, there are three main categories.