…i kilka innych egzaminów, jak BEC, KET i TOEIC, które opierają się na podobnych zadaniach, a także test językowy w szkole czy na studiach. Znajomość języka jest niezbędna, ale nie gwarantuje doskonałego wyniku. Potrzebna jest jeszcze umiejętność rozwiązywania testów – to osobna sprawność, nie wystarczy do zdania testu językowego, jednak niećwiczona może obniżyć wynik, a doskonalona podwyższy wynik pomimo względnie słabszej znajomości języka.

Na umiejętność rozwiązywania testów składają się dwie rzeczy – z jednej strony pełna świadomość, z jakich zadań składa się test i co one sprawdzają, a z drugiej strategie rozwiązywania każdego zadania.

W cyklu „Jak zdać CAE, CPE i FCE?” przedstawiam ci strategie, które wielokrotnie przetestowałem z moimi uczniami. Należy je wypróbować, wybrać te, które najbardziej odpowiadają twojemu podejściu do testów. Jest to ważne, ponieważ niektóre mogą ci nie odpowiadać, nie pasować do twojego stylu nauki. Poza tym niektóre zabierają czas, a odpowiednie zarządzanie czasem jest kluczowe w trakcie każdego egzaminu, to jedna z umiejętności, które trzeba ćwiczyć.

Czytanie i użycie języka – tekst z lukami i czterema możliwymi odpowiedziami (multiple choice cloze)

Tego rodzaju zadanie pojawia się oprócz FCE, CAE i CPE również na innych egzaminach. Może się też pojawić na teście z angielskiego w szkole. Zadanie sprawdza następujące umiejętności:

  • znajomość kolokacji, czasowników frazowych (phrasal verbs),
  • idiomy,
  • umiejętność użycia najlepszego wyrazu w danym kontekście,
  • słowa, które mają podobne, ale odmienne znaczenia, więc precyzję w stosowaniu słów,
  • utarte zwroty, np. związki pomiędzy przyimkami (of, on, in, for itp.) i innymi częściami mowy – czasownikami (approve of), rzeczownikami (ban on, in advance) i przymiotnikami (eligible for),
  • słowa łączące, np. because, hence, (in) addition (to).

Źródło: https://www.cambridgeenglish.org/exams-and-tests/advanced/preparation/

Zatem aby bezproblemowo przemknąć przez to zadanie na egzaminie CAE, CPE, FCE, musisz na wszelakie sposoby ćwiczyć te właśnie aspekty językowe. W tekście z lukami i możliwymi odpowiedziami, nazywanym multiple choice cloze, tylko jeden wyraz pasuje, choć niejako dla zmylenia egzaminowanego, jako opcje dodaje się synonimy prawidłowej odpowiedzi. Czasem większość lub nawet wszystkie opcje pasują pod względem gramatycznym, ale tylko jedno ma sens semantyczny (znaczenie). Egzamin to pole bitwy! Tu nie ma miejsca na sentymenty, wygrasz ty albo twórcy testu!

Jest wiele strategii, którymi możesz się posłużyć, żeby zwiększyć szanse na uzyskanie maksymalnej liczby punktów:

  • W zależności od ilości czasu i indywidualnego tempa czytania, przeczytaj cały tekst – znajomość kontekstu ułatwi aktywację w twoim mózgu odpowiedniego słownictwa, właściwego dla kontekstu.
  • W trakcie czytania tekstu spróbuj uzupełnić luki bez patrzenia na możliwe odpowiedzi. To przy okazji dobre ćwiczenie na rozwiązywanie innego częstego zadania egzaminacyjnego – tekstu z lukami, części drugiej w Use of English w FCE, CAE i CPE.
  • Najważniejsza zasada – skup się na otoczeniu luki, tekście tuż przed luką i tuż po luce. Tam zwykle znajduje się klucz do wyboru prawidłowej odpowiedzi. Rozważmy kilka przypadków!

W tekście o skamielinach z CAE Practice Tests Plus 1 Alana Stantona i Susan Morris występują takie zdania:

Sometimes animal or plant ___________ can be found buried in rocks.
A. bones B. evidence C. parts D. remains

Zdanie bada kolokacje – musisz zwrócić uwagę na najbliższe luce słowo, “plant”. Rośliny nie mają kości, więc A odpada, B brzmi sztucznie, C podobnie, więc zostaje odpowiedź D.

People believed that snakes had been ___________ to stone by miracle.
A. petrified B. made C. ossified D. turned

Które z podanych słów łączy się ze przyimkiem “to”? Gramatycznie wszystkie opcje mają prawidłowe formy, ale jedyną możliwą kolokacją jest “turned to stone”, czyli D.

A gigantic meteorite crashed into the earth ___________ so much dust into the atmosphere that…
A. disturbing B. displacing C. putting D. pushing

Szukamy słowa, które wyraża, że coś zostało przeniesione z jednego miejsca w inne. Odp. B spełnia to wymaganie.

  • Z poprzednią zasadą wiąże się ta reguła: zwróć uwagę na formę wyrazów w możliwych odpowiedziach. Jeżeli po luce znajdzie się forma mnoga czasownika, np. “are”, pasować będzie tylko wyraz w liczbie mnogiej.
  • Gdy braknie ci czasu, ponieważ przystąpiłeś do tego zadania z jakiegoś powodu na końcu, nie czytaj całości tekstu, a jedynie zdania z lukami i na tej podstawie staraj się wybrać prawidłową odpowiedź. Wadą takiego rozwiązania jest to, że czasem klucz do odpowiedzi znajdował będzie się w innej części zdania, niekoniecznie graniczącej bezpośrednio z luką. Jest to jednak strategia ostateczna, na przetrwanie, nie powinna być nadużywana, lecz stosowana w ostateczności.
  • Jeśli masz problem z wybraniem odpowiedzi, spróbuj selekcji negatywnej. Pomyśl nie o tym, co pasuje, ale o tym, co na pewno nie pasuje.
  • Znowu, jeśli masz czas lub jesteś po kursie błyskawicznego czytania, dobrym pomysłem jest przeczytanie zdań z lukami po wybraniu odpowiedzi, ażeby sprawdzić, czy twoje odpowiedzi mają sens.
  • Uzupełnij wszystkie odpowiedzi, jeśli trzeba – zgaduj. Nawet jeśli pozwala ci na to twój wewnętrzny kodeks honorowy. Zwłaszcza w tym zadaniu, w którym masz 25% szansy na zaznaczenie prawidłowej opcji, a zwykle jest to szansa 1 do 3 lub nawet 1 do 2, ponieważ w wielu przypadkach możesz odrzucić jedną lub dwie odpowiedzi.
  • W trakcie przygotowywania się do egzaminu, zwłaszcza w pierwszych stadiach, korzystaj z książek, zbiorów testów, które zawierają podpowiedzi obok zadań lub dokładnie wyjaśniają w kluczu odpowiedzi, dlaczego dana odpowiedź jest prawidłowa lub nie. Pozwala to wczuć się styl myślenia twórców testów. I jedna książka nie wystarczy, nawet w najlepszych, najobszerniejszych jeden typ zadania pojawia się kilka razy – za mało, by wyćwiczyć się do poziomu zapewniającego komfort w czasie egzaminu. Możesz też przygotowywać się do zdania egzaminu językowego razem z doświadczonym lektorem, który będzie dysponował takimi materiałami i podzieli się z tobą swoim doświadczeniem.

Ćwicz szybkie czytanie. W swoim języku ojczystym czytamy zwykle ok. 200 słów na minutę, w języku obcym zwykle mniej, zwłaszcza jeśli napotykamy na wiele nieznanych wyrazów. Tymczasem testy, szczególnie te potwierdzające znajomość języka na poziomie C1 i C2, przygotowywane są z założeniem, że jesteś w stanie przeczytać i zrozumieć teksty w mniej więcej takim samym tempie, co rodzimy użytkownik języka. Umiejętność to wielce pomocna w życiu, jednak trudna nawet w języku ojczystym, nie mówiąc już o języku obcym, Jednak możesz znacząco przyspieszyć tempo czytania, stosując kilka porad (znacząco – w sensie na tyle, żeby miało to wpływ na dla twoją zdolność rozwiązywania testów językowych):

  • Ucz się jak najwięcej języka – większego truizmu nie mogłem wygłosić, ale pewne rzeczy trzeba po prostu powiedzieć. Im lepiej będziesz znał/znała język, słownictwo i gramatykę, tym szybciej będziesz w nim czytał/a.
  • Czytaj jak najwięcej, także w wolnych chwilach, niekoniecznie z myślą o przygotowaniu do egzaminu. Mózg wyćwiczony w czytaniu w danym języku przestaje dostrzegać pojedyncze litery (zwróć uwagę jak czytają przedszkolaki – literują, “dukają”), a zaczyna chwytać całe wyrazy lub nawet kilka często pojawiających się w swoim towarzystwie wyrazów na raz. Do tego musisz dążyć i w tym pomoże ci proste czytanie w języku obcym. O tym co warto czytać napisałem tutaj/ napiszę wkrótce.
  • Rozwiązuj testy pod presją czasu – stres w nadmiarze paraliżuje, a w odpowiednim natężeniu pomaga w sytuacjach krytycznych, do których egzaminy bez wątpienia należą. Ćwicząc stajesz się bardziej odporna/odporny na stres.
  • Ćwicz szybkie czytanie, na przykład ze stroną Spreeder.com.

To nie zamyka tematu strategii egzaminacyjnych. Jeśli wypróbowałeś/aś jakieś, podziel się nimi ze współobywatelami.